Atatürk Üniversitesi

Araştırma Üniversitesi

Laboratuvar Hassas Döküm

Laboratuvardaki Cihazlar

Her cihaz için resim, cihaz sorumlusu, temel bilgiler ve doğrudan açılabilen Kullanma Kılavuzu ile Risk Analizi bağlantıları.

Cihaz Sorumlusu: Belirtilmemiş

TEZGAH ÜSTÜ VAKUM DÖKÜM MAKİNESİ

Döküm Sistemleri (Casting Systems) Aktif
Konum Hassas Döküm Laboratuvarı
Hızlı Kullanım Kılavuzu • Tek Sayfa

Tezgah Üstü Vakum Döküm Makinesi

Gaz boşluklarını azaltma • Kalıp dolumunu iyileştirme

Döküm sırasında ortam havasını uzaklaştırarak gaz boşluklarını azaltır, kalıp dolumunu iyileştirir ve daha homojen ürün elde edilmesini sağlar. Metal, reçine, seramik ve benzeri malzemeler için uygundur.

Vakum: ≈ −0,8 / −0,9 bar
Kalıp Dolumu
Homojen Ürün
Tezgah Üstü Vakum Döküm Makinesi
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Döküm sırasında havayı uzaklaştırarak gaz boşluklarını azaltır.
  • Kalıp dolumunu iyileştirir ve daha homojen ürün sağlar.
  • Metal, reçine, seramik ve benzeri malzemelerde kullanılabilir.

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Elektrik bağlantısı ve topraklama sağlam
  • Vakum pompası bağlı ve çalışır durumda
  • Kapak contası temiz ve sızdırmaz
  • Vakum göstergesi (manometre) çalışıyor
  • Vakum vanaları kapalı konumda
  • Isıya dayanıklı eldiven ve gözlük hazır

3) Kalıp ve Malzeme Hazırlığı

  • Kalıp kuru ve temiz olmalıdır.
  • Dökülecek malzeme önceden ergitilmiş / hazırlanmış olmalıdır.
  • Kalıp, vakum haznesine dengeli yerleştirilir.
  • Kapak dikkatlice kapatılır.

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1Vakum vanasını kapalı konuma al
  2. 2Ana güç anahtarını aç
  3. 3Vakum pompasını çalıştır
  4. 4Vakumu manometreden takip et (≈ −0,8 / −0,9 bar)
  5. 5İstenen vakuma ulaşıldığında dökümü başlat
  6. 6Döküm sonrası kısa süre vakumu koru
  7. 7Vakumu yavaşça atmosfere al

5) Durdurma ve Numune Alma

  • Vakum tamamen sıfırlanmadan kapak açılmaz.
  • Kalıp dikkatlice çıkarılır.
  • Döküm sonrası cihaz içi temizlenir.
  • Vakum pompası kapatılır.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Vakum altındayken kapağı açmayın.
  • Sıcak döküm sırasında ısıya dayanıklı eldiven kullanın.
  • Vakumu ani boşaltmayın (sıçrama riski).
  • Islak veya solventli kalıp kullanmayın.
  • Yetkisiz kişiler çalıştırmaz.

7) Yaygın Hatalar

  • Kapak contası kirliyken çalıştırma
  • Yetersiz vakumda döküm
  • Vakumu ani boşaltma
  • Kalıbı sabitlemeden yerleştirme
  • Temizlik yapılmadan tekrar kullanım

8) Acil Durum

Vakum kaçağı / anormal ses → Cihazı durdur

Elektrik arızası → Gücü kes, sorumluya bildir

Döküm sıçraması → Alanı boşalt, KKD kontrolü yap

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Vakum hortumları ve conta periyodik olarak kontrol edilmelidir.

Hızlı Kullanım Kılavuzu • Tek Sayfa

Vibrovakum Ünitesi

Vakum + Titreşim • Boşluksuz ve Yoğun Dolum

Malzeme içindeki hapsolmuş havayı vakumla uzaklaştırırken, titreşimle akışı artırır; böylece boşluksuz ve daha yüksek yoğunluklu dolum elde edilmesini sağlar.

Vakum: ≈ −0,7 / −0,9 bar
Titreşim ile Akış
Kabarcık Azaltma
Vibrovakum Ünitesi
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Hapsolmuş havayı vakumla uzaklaştırır.
  • Titreşimle akışı artırır, boşluksuz dolum sağlar.
  • Daha yüksek yoğunluk ve daha iyi yüzey/kalıp dolumu elde edilir.

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Elektrik bağlantısı ve topraklama sağlam
  • Vakum pompası bağlı ve çalışır durumda
  • Vakum hortumu ve bağlantılar sızdırmaz
  • Manometre (vakum göstergesi) çalışıyor
  • Titreşim ünitesi sağlam
  • Kapak/üst tabla temiz ve düzgün
  • Gözlük ve eldiven hazır

3) Numune / Kalıp Hazırlığı

  • Kalıp veya kap kuru ve temiz olmalıdır.
  • Doldurulacak malzeme önceden hazırlanmış olmalıdır.
  • Kap/kalıp üniteye dengeli yerleştirilir.
  • Üst kapak (varsa) kapatılır.

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1Vakum vanasını kapalı konuma al
  2. 2Ana güç anahtarını aç
  3. 3Vakum pompasını çalıştır
  4. 4Vakumu manometreden takip et (≈ −0,7 / −0,9 bar)
  5. 5İstenen vakuma ulaşıldığında vibrasyonu başlat
  6. 6Kabarcık çıkışı azalana kadar işlemi sürdür
  7. 7Önce vibrasyonu kapat, sonra vakumu yavaşça boşalt

5) Durdurma ve Numune Alma

  • Vakum tamamen sıfırlanmadan kapağı açma.
  • Numuneyi dikkatlice çıkar.
  • Ünite yüzeyini temizle.
  • Vakum pompasını kapat.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Vakum altındayken kapağı açmayın.
  • Vakumu ani boşaltmayın (taşma/sıçrama riski).
  • Titreşim sırasında üniteyi sabitleyin.
  • Islak elektrik bağlantılarına dokunmayın.
  • Yetkisiz kişiler çalıştırmaz.

7) Yaygın Hatalar

  • Yetersiz vakumda vibrasyon
  • Aşırı vibrasyon (ayrışma/taşma)
  • Vakumu hızlı boşaltma
  • Hortum sızıntılarını kontrol etmemek
  • Temizlik yapmadan tekrar kullanım

8) Acil Durum

Vakum kaçağı / anormal ses → Cihazı durdur

Elektrik arızası → Gücü kes, sorumluya bildir

Taşma/sıçrama → İşlemi durdur, alanı güvene al

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Vakum hortumları, contalar ve vibrasyon elemanları periyodik olarak kontrol edilmelidir.

Hızlı Kullanım Kılavuzu • Tek Sayfa

Mum Enjeksiyon Kazanı

Basınçlı Dolum • Düzgün Yüzey • Tekrarlanabilir Model

Erimiş mumun basınçla kalıba doldurulmasını sağlayarak boşluksuz, yüzeyi düzgün ve tekrarlanabilir mum modeller elde etmek için kullanılır.

Sıcaklık: 65–75 °C*
Basınç: 0,5–2 bar
Çekinti Azaltma
*Muma göre değişebilir.
Mum Enjeksiyon Kazanı
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Erimiş mumu basınçla kalıba doldurur.
  • Boşluksuz dolum ve düzgün yüzey elde etmeye yardımcı olur.
  • Üretimde tekrarlanabilir mum model sağlar.

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Kazan içi temiz, önceki mum artığı yok
  • Manometreler çalışır (üst: hat/kapak, alt: kazan)
  • Enjeksiyon vanası ve hortum sızdırmaz
  • Kapak/conta sağlam
  • Basınç pompası (el pompası) çalışır
  • Isıya dayanıklı eldiven ve gözlük hazır

3) Mum Hazırlığı

  • Uygun enjeksiyon mumu kullanın.
  • Mum yavaş ve kontrollü ısıtılmalı (genelde 65–75 °C).
  • Aşırı ısıtma → viskozite düşer, çekinti/çökme artar.

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1Mum eriyip homojen hâle gelince kapağı kapat
  2. 2El pompası ile basıncı kademeli artır (0,5–2 bar)
  3. 3Kalıbı enjeksiyon ucuna sıkıca bağla
  4. 4Enjeksiyon vanasını aç, dolumu başlat
  5. 5Dolum tamamlanınca vanayı kapat
  6. 6Kısa süre basıncı koru (çekinti azaltma)
  7. 7Basıncı yavaşça düşür

5) Soğutma ve Model Alma

  • Kalıbı yerinden oynamadan soğumaya bırak.
  • Mum yeterince katılaşınca kalıbı ayır.
  • Modeli dikkatlice çıkar.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Sıcak mum yanık riski taşır – KKD kullanın.
  • Basıncı ani boşaltmayın (sıçrama riski).
  • Kapak basınç altındayken açılmaz.
  • Uygunsuz mum/çözücü kullanmayın.
  • Cihazı yetkisiz kişiler çalıştırmaz.

7) Yaygın Hatalar

  • Aşırı basınç (kalıp hasarı)
  • Düşük sıcaklık (eksik dolum)
  • Hızlı basınç düşürme (çekinti)
  • Kirli kazan/hat (yüzey hatası)
  • Kalıbı sabitlemeden enjeksiyon

8) Acil Durum

Mum sızıntısı / anormal ses → Vanayı kapat, basıncı düşür

Manometre arızası → İşlemi durdur

Yanık riski → Alanı boşalt, ilk yardım

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Conta, hortum ve vanalar periyodik olarak kontrol edilmelidir.

Hızlı Kullanım Kılavuzu • Tek Sayfa

Kauçuk Presleme Cihazı

Sıcak Pres / Vulkanizasyon Presi • Sıcaklık + Basınç Kontrollü

Kauçuk ve elastomerlerin kalıp içinde kontrollü sıcaklık ve basınç altında vulkanize edilerek istenen şekil ve mekanik özelliklerin elde edilmesi için kullanılır.

Sıcaklık: 140–180 °C*
Basınç: 5–20 MPa*
Vulkanizasyon Süresi
*Karışım ve kalıba göre değişebilir.
Kauçuk Presleme Cihazı (Sıcak Pres / Vulkanizasyon Presi)
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Kauçuk/elastomerleri kalıp içinde vulkanize eder.
  • Kontrollü sıcaklık + basınç ile istenen şekil ve özellikler elde edilir.
  • Tekrarlanabilir üretim ve düzgün yüzey/ölçü kontrolü sağlar.

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Elektrik ve topraklama bağlantısı sağlam
  • Isıtıcı plakalar temiz ve düzgün
  • Sıcaklık göstergesi/termostat çalışır
  • Basınç göstergesi (manometre) çalışır
  • Hidrolik/manuel pres kolu serbest
  • Kalıp yüzeyleri temiz, ayırıcı hazır
  • Isıya dayanıklı eldiven ve gözlük hazır

3) Numune ve Kalıp Hazırlığı

  • Kauçuk karışımı reçeteye uygun hazırlanır.
  • Kalıp yüzeylerine ayırıcı uygulanır.
  • Numune kalıp hacmine uygun yerleştirilir.
  • Kalıp, plakalar arasında merkezli konumlandırılır.

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1Hedef sıcaklığı ayarla (140–180 °C, karışıma göre)
  2. 2Plakaların hedef sıcaklığa ulaşmasını bekle
  3. 3Kalıbı plakalar arasına yerleştir
  4. 4Presi kapat ve basıncı kademeli artır (5–20 MPa)
  5. 5Vulkanizasyon süresini başlat (dakika)
  6. 6Süre sonunda basıncı düşür ve presi aç

5) Soğutma ve Numune Alma

  • Kalıbı kontrollü şekilde çıkar.
  • Numuneyi ısıl eldivenle al.
  • Gerekirse kalıp içinde kısa süre soğut.
  • Numuneyi düz zeminde oda sıcaklığına bırak.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Sıcak plakalar yanık riski taşır – KKD kullanın.
  • Pres kapalıyken el sokmayın.
  • Basıncı ani düşürmeyin.
  • Uygunsuz kalıp/numune kullanmayın.
  • Yetkisiz kişiler çalıştırmaz.

7) Yaygın Hatalar

  • Yetersiz sıcaklık (eksik vulkanizasyon)
  • Aşırı basınç (kalıp hasarı)
  • Süreyi kısa/uzun tutmak
  • Ayırıcı kullanmamak
  • Plakaları kirli bırakmak

8) Acil Durum

Anormal ses/sızıntı → ACİL STOP / Presi durdur

Elektrik arızası → Gücü kes, sorumluya bildir

Yanık riski → İlk yardım prosedürü

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Isıtıcı plakalar, manometre ve pres mekanizması periyodik kontrol edilmelidir.