Atatürk Üniversitesi

Araştırma Üniversitesi

Laboratuvar Isıl İşlem

Laboratuvardaki Cihazlar

Her cihaz için resim, cihaz sorumlusu, temel bilgiler ve doğrudan açılabilen Kullanma Kılavuzu ile Risk Analizi bağlantıları.

T
Cihaz Sorumlusu: Belirtilmemiş

TERAZİ (LABORATUVAR TERAZİSİ)

Ölçüm ve Analiz Cihazları Aktif
Konum Isıl İşlem Laboratuvarı
Cihaz Sorumlusu: Belirtilmemiş

ELEKTROMAG KURU HAVA STERİLİZATÖRÜ

Kurutma Kavurma Kalsinasyon Ergitme Aktif
Konum Isıl İşlem Laboratuvarı
Cihaz Sorumlusu: Belirtilmemiş

ELEKTROMAG YÜKSEK ISI KÜL FIRINI

Kurutma Kavurma Kalsinasyon Ergitme Aktif
Konum Isıl İşlem Laboratuvarı
Cihaz Sorumlusu: Dr. Öğretim Üyesi Yunus Emre BENKLİ

PROTHERM ATMOSFER KONTROLLÜ TÜP FIRIN

Kurutma Kavurma Kalsinasyon Ergitme Aktif
Konum Isıl İşlem Laboratuvarı
Cihaz Sorumlusu: Dr. Öğretim Üyesi Yunus Emre Benkli

INDUTHERM MC 15+ MİNİ DÖKÜM MAKİNESİ

Kurutma Kavurma Kalsinasyon Ergitme Aktif
Konum Isıl İşlem Laboratuvarı
Hızlı Kullanım Kılavuzu

ELEKTRO-MAG M 420 P

Elektrikli Mufla Fırını

Numunelerin kontrollü sıcaklıkta (≈1200 °C’ye kadar) ısıtılması, sabit sıcaklıkta tutulması ve fırın atmosferinde kontrollü soğutulması için kullanılır.

Maks. ≈1200 °C
Kontrollü Isıtma
Fırın İçi Soğutma
ELEKTRO-MAG M 420 P Elektrikli Mufla Fırını
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Numuneleri kontrollü sıcaklıkta ısıtır (≈1200 °C’ye kadar).
  • Sabit sıcaklıkta bekletme işlemleri için uygundur.
  • Fırın atmosferinde kontrollü soğutma sağlar.

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Cihaz topraklı prize bağlı
  • Fırın içi temiz ve boş
  • Refrakter hazne çatlak değil
  • Kapak tam kapanıyor
  • Yanıcı madde çevrede yok
  • Isıya dayanıklı eldiven hazır

3) Numune Yerleştirme

  • Numuneler porselen kroze veya ısıya dayanıklı kap içinde olmalıdır.
  • Numune doğrudan tabana temas ettirilmez.
  • Aşırı yükleme yapılmaz.
  • Kapak yavaşça kapatılır.

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1ON/OFF anahtarı ile cihazı aç
  2. 2Dijital panelden hedef sıcaklığı ayarla
  3. 3Isıtma otomatik başlar
  4. 4Ekrandan sıcaklık artışını takip et
  5. 5Hedef sıcaklıkta işlem süresini tamamla
  6. 6İşlem bitince cihazı OFF konumuna al

5) Soğutma

  • Numune fırın içinde soğumaya bırakılır.
  • Kapak yüksek sıcaklıkta açılmaz.
  • 200 °C altına düşmeden numune çıkarılmaz.
  • Numune maşa ile alınır.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Çalışma sırasında fırın yüzeyi çok sıcaktır.
  • Yanıcı/patlayıcı veya kapalı hacimli numune koyma.
  • Islak/solventli numune yerleştirme.
  • Çalışırken cihaz başı terk edilmez.
  • Eldivensiz ve korumasız işlem yapılmaz.

7) Yaygın Hatalar

  • Kapak açıkken çalıştırma
  • Ani kapak açma (termal şok)
  • Plastik / uygunsuz kap kullanma
  • Aşırı numune yükleme
  • Soğumadan fişi çekme

8) Acil Durum

Duman / koku / anormal ses → Cihazı KAPAT

Elektrik arızası → Fişi çek, sorumluya bildir

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Bakım ve temizlik soğuk durumda yapılır.

Hızlı Kullanım Kılavuzu • Tek Sayfa

Kontrollü Atmosfer Elektrikli Fırın

İnert / koruyucu gaz atmosferinde (Ar, N₂) ısıl işlem

Numunelerin kontrollü sıcaklıkta ve inert/koruyucu gaz atmosferinde ısıl işleme tabi tutulması için kullanılır. Oksidasyonu önlemek, mikro yapı kontrolü ve özel ısıl işlemler için uygundur.

Atmosfer: Ar / N₂
Oksidasyon Önleme
Mikroyapı Kontrolü
Kontrollü Atmosfer Elektrikli Fırın
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Numuneleri kontrollü sıcaklıkta ısıl işleme tabi tutar.
  • Ar / N₂ gibi inert/koruyucu gazla oksidasyonu azaltır/önler.
  • Mikroyapı kontrolü ve özel ısıl işlemler için uygundur.

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Elektrik ve topraklama bağlantısı sağlam
  • Gaz hattı (Ar / N₂) bağlı, regülatör ayarlı
  • Fırın içi temiz, çatlak yok
  • Kapak contası sağlam
  • Havalandırma açık
  • Isıya dayanıklı eldiven ve maşa hazır

3) Numune Yerleştirme

  • Numune porselen/alümina kroze içinde yerleştirilir.
  • Numune doğrudan tabana temas ettirilmez.
  • Yanıcı, patlayıcı, nemli numune konulmaz.
  • Kapak kapatılır ve kol mekanizması ile sızdırmaz kilitlenir.

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1Gaz vanasını aç (düşük debi)
  2. 2Fırın içini kısa süre gazla purge et
  3. 3Ana güç anahtarını aç
  4. 4Dijital kontrolörden hedef sıcaklığı ayarla
  5. 5Isıtma otomatik başlar
  6. 6Sıcaklığı ekrandan takip et
  7. 7Süre bitince ısıtmayı kapat

5) Soğutma

  • Numune gaz akışı altında fırın içinde soğutulur.
  • Kapak yüksek sıcaklıkta açılmaz.
  • 200 °C altına düşmeden kapak açılmaz.
  • Numune maşa ile çıkarılır.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Kapak kilidi açıkken çalıştırma.
  • Gaz bağlı değilken “kontrollü atmosfer” işlemi yapma.
  • Islak/solventli numune koyma.
  • Eldivensiz ve yüz korumasız çalışmayın.
  • Çalışma sırasında fırın yüzeyine temas etmeyin.

7) Yaygın Hatalar

  • Gaz purge yapılmadan ısıtma
  • Ani kapak açma (termal şok)
  • Uygun olmayan kroze kullanımı
  • Aşırı numune yükleme
  • Soğumadan fişi çekme

8) Acil Durum

Gaz kokusu / duman → Cihazı kapat, gazı kes

Anormal ses → Isıtmayı durdur

Elektrik sorunu → Fişi çek, sorumluya bildir

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Bakım ve temizlik cihaz tamamen soğuduktan sonra yapılır.

Hızlı Kullanım Kılavuzu • Tek Sayfa

PROTHERM Atmosfer Kontrollü Tüp Fırın

(Rotary Tube Furnace)

Malzemelerin dönen kuvars/seramik tüp içinde, homojen karışım sağlanarak ve gerekirse kontrollü gaz atmosferinde (Ar, N₂, hava) ısıl işleme tabi tutulması için kullanılır.

Atmosfer: Ar / N₂ / Hava
Dönen Tüp
Homojen Isıl İşlem
PROTHERM Atmosfer Kontrollü Tüp Fırın (Rotary Tube Furnace)
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Dönen kuvars/seramik tüp içinde homojen karışım ve ısıl işlem sağlar.
  • Gerekirse kontrollü atmosferde (Ar, N₂, hava) çalışır.
  • Oksidasyonu azaltma, homojen ısıl işlem ve özel prosesler için uygundur.

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Elektrik bağlantısı ve topraklama sağlam
  • Tüp (kuvars/seramik) çatlak veya kirli değil
  • Gaz giriş–çıkış bağlantıları sağlam
  • Dönme mekanizması serbest çalışıyor
  • Numune çıkış ağzı kapalı
  • Isıya dayanıklı eldiven ve gözlük hazır

3) Numune Yükleme

  • Numune kuru ve temiz olmalıdır.
  • Tüp hacminin %30–40’ını geçmeyecek şekilde yükleme yapılır.
  • Toz kaçışını önlemek için uç kapaklar düzgün kapatılır.
  • Gerekirse tüp hafif eğimli konuma alınır.

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1Gaz kullanılacaksa düşük debide aç (purge)
  2. 2Ana güç anahtarını aç
  3. 3Kontrol ünitesinden hedef sıcaklığı ayarla
  4. 4Tüp dönme hızını ayarla
  5. 5Isıtmayı başlat
  6. 6Sıcaklık ve dönme düzgünlüğünü ekrandan izle
  7. 7Süre sonunda ısıtmayı kapat, dönmeyi durdur

5) Soğutma

  • Numune tüp içinde, tercihen gaz akışı altında soğutulur.
  • Yüksek sıcaklıkta tüp çıkarılmaz.
  • 200 °C altına düşmeden kapaklar açılmaz.
  • Numune maşa ile alınır.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Dönerken tüpe temas etmeyin.
  • Islak/solventli/patlayıcı numune koymayın.
  • Tüp sıcakken ani soğutma yapmayın (termal şok).
  • Gazlı çalışmada havalandırma açık olmalı.
  • Koruyucu ekipman olmadan çalışmayın.

7) Yaygın Hatalar

  • Aşırı numune yükleme
  • Gaz purge yapılmadan işlem
  • Tüp sıcakken çıkarma
  • Dönme açıkken kapak müdahalesi
  • Uygun olmayan tüp malzemesi kullanımı

8) Acil Durum

Anormal ses/titreşim → Isıtmayı ve dönmeyi durdur

Gaz kaçağı → Gazı kapat, ortamı havalandır

Elektrik sorunu → Cihazı kapat, sorumluya bildir

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Temizlik ve bakım cihaz tamamen soğuduktan sonra yapılır.

Hızlı Kullanım Kılavuzu

MC 15 Vakum İndüksiyon Ergitme Cihazı

Vakum veya koruyucu gaz (Ar) atmosferinde indüksiyonla ergitme için. Oksidasyonu azaltır, yüksek saflıkta ve kontrollü ergitme sağlar.

Vakum: ≈ 10⁻² – 10⁻³ mbar
Atmosfer: Vakum / Ar
Yetkili kullanım
MC 15 Vakum İndüksiyon Ergitme Cihazı
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Metal ve alaşımları vakum veya koruyucu gaz (Ar) altında ergitmek.
  • Oksidasyonu azaltır, daha temiz/ kontrollü ergitme sağlar.

2) Kullanımdan Önce Kontrol Listesi

  • Soğutma suyu açık ve debisi yeterli
  • Vakum pompası bağlantıları sağlam
  • Grafit/seramik pota temiz ve kuru
  • Kapak contası hasarsız
  • Argon tüpü bağlı (gerekiyorsa)
  • Acil stop butonu erişilebilir

3) Numune Hazırlığı

  • Numune kuru ve temiz olmalıdır.
  • Nemli/yağlı numune kesinlikle yüklenmez.
  • Potaya aşırı yükleme yapılmaz (taşma riski).

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1Numuneyi potaya yerleştir
  2. 2Kapağı kapat ve kilitle
  3. 3Vakum pompasını çalıştır
  4. 4İstenen vakuma ulaş (≈10⁻²–10⁻³ mbar)
  5. 5Gerekirse argonla purge et
  6. 6İndüksiyon gücünü kademeli artır
  7. 7Gözlem penceresinden ergimeyi kontrol et
  8. 8Ergime bitince gücü azalt ve kapat

5) Soğutma ve Kapatma

  • Numuneyi vakum veya argon atmosferinde soğut.
  • Sıcaklık düşmeden kapak açma.
  • Vakumu kontrollü şekilde atmosfere al.
  • Numuneyi maşa ile çıkar.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Kapak açıkken cihaz çalıştırılmaz.
  • Yüksek sıcaklık: ısıya dayanıklı eldiven kullan.
  • Soğutma suyu olmadan çalıştırma.
  • Vakum kaçağı varsa işlemi durdur.
  • Ergime sırasında cihaza yaklaşma.

7) Yaygın Hatalar

  • Nemli numune yükleme
  • Ani yüksek güç verme
  • Yetersiz vakumla ergitme
  • Soğutma suyunu kapatmayı unutma

8) Acil Durum

Olağan dışı ses / kıvılcım / kokuACİL STOP

Su kesilirseDERHAL KAPAT

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Bakım ve pota değişimi cihaz soğukken yapılır.