Atatürk Üniversitesi

Araştırma Üniversitesi

Laboratuvar Metalurjik Ön İşlemler

Laboratuvardaki Cihazlar

Her cihaz için resim, cihaz sorumlusu, temel bilgiler ve doğrudan açılabilen Kullanma Kılavuzu ile Risk Analizi bağlantıları.

Cihaz Sorumlusu: Dr. Öğretim Üyesi Yunus Emre Benkli

UNION PROCESS ATRİTÖR

Kırma Öğütme İşlemleri Aktif
Konum Metalurjik Ön İşlemler Laboratuvarı
Cihaz Sorumlusu: Dr. Öğretim Üyesi Yunus Emre Benkli

HALKALI DEĞİRMEN

Kırma Öğütme İşlemleri Arızalı / Bakım Bekliyor
Konum Metalurjik Ön İşlemler Laboratuvarı
P
Cihaz Sorumlusu: Dr. Öğretim Üyesi Yunus Emre Benkli

PELETLEME CİHAZI

Mekanik İşleme ve Numune Hazırlama Ekipmanları Arızalı / Bakım Bekliyor
Konum Metalurjik Ön İşlemler Laboratuvarı
F
Cihaz Sorumlusu: Dr. Öğretim Üyesi Yunus Emre Benkli

FLOTASYON CİHAZI

Cevher Hazırlama ve Zenginleştirme Cihazları Aktif
Konum Metalurjik Ön İşlemler Laboratuvarı
Hızlı Kullanım Kılavuzu • Tek Sayfa

UNION PROCESS ATRİTÖR

Yüksek Enerjili Bilyalı Öğütücü

Toz malzemelerin yüksek devirli karıştırma ve çarpma etkisiyle tane boyutunun küçültülmesi, homojen karışım, mekanik aktivasyon ve alaşım oluşturma işlemleri için kullanılır.

Öğütme / Karıştırma
Mekanik Aktivasyon
Alaşım Oluşturma
Union Process Attritör – Yüksek Enerjili Bilyalı Öğütücü
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Toz malzemelerde tane boyutunu küçültme
  • Homojen karışım sağlama
  • Mekanik aktivasyon uygulama
  • Alaşım oluşturma (mechanical alloying)

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Elektrik ve topraklama bağlantısı sağlam
  • Karıştırıcı mil ve kanatlar temiz
  • Hazne (tank) içi temiz ve kuru
  • Bilyeler uygun malzeme ve boyutta
  • Kapak ve kilit mekanizması sağlam
  • Acil stop çalışır durumda
  • Gözlük, eldiven, kulaklık hazır

3) Numune ve Bilye Yükleme

  • Hazneye önce bilyeler, sonra numune eklenir.
  • Bilye doluluk oranı: %60–70
  • Numune miktarı aşırı olmamalıdır.
  • Islak öğütmede uygun sıvı ortam kullanılır.
  • Kapak tam kapatılır ve kilitlenir.

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1Ana güç anahtarını aç
  2. 2Düşük devirde çalıştırmayı başlat
  3. 3Dönme yönü ve hızını kontrol et
  4. 4Deviri kademeli olarak artır
  5. 5Sıcaklık ve sesi takip et
  6. 6Süre sonunda devri düşür
  7. 7Cihazı durdur, tamamen durmasını bekle

5) Numune Alma ve Temizlik

  • Cihaz tamamen durmadan kapak açılmaz.
  • Numune uygun kaplara aktarılır, bilyeler ayrılır.
  • Hazne ve kanatlar uygun çözücü ile temizlenir.
  • Temizlik sırasında cihaz enerjisiz olmalıdır.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Kapak açıkken çalıştırılmaz.
  • Dönerken el veya alet sokulmaz.
  • Aşırı hız → aşırı ısınma ve bilye aşınması.
  • Toz oluşumuna karşı maske kullan.
  • Uzun süreli çalışmada sıcaklık kontrolü yap.

7) Yaygın Hatalar

  • Yüksek devirle başlamak
  • Uygunsuz bilye malzemesi kullanmak
  • Aşırı numune yüklemek
  • Soğutma/ara vermeden uzun süre çalışmak
  • Temizlik yapmadan bırakmak

8) Acil Durum

Aşırı titreşim / metalik sesACİL STOP

Aşırı ısınma → Durdur, soğumaya bırak

Elektrik arızası → Gücü kes, sorumluya bildir

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Bakım, bilye değişimi ve ayarlar cihaz tamamen kapalıyken yapılır.

Hızlı Kullanım Kılavuzu • Tek Sayfa

Halkalı Değirmen (Ring Mill)

Mikron altı öğütme • XRF / XRD öncesi numune hazırlama

Kayaç, seramik, cüruf, mineral, cam ve benzeri kırılgan malzemelerin kısa sürede mikron altı boyuta öğütülmesi için kullanılır. Özellikle XRF / XRD / kimyasal analiz öncesi numune hazırlamada tercih edilir.

Hızlı Öğütme
Mikron Altı
XRF / XRD Uyumlu
Halkalı Değirmen (Ring Mill)
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Kırılgan malzemeleri kısa sürede mikron altı boyuta öğütmek.
  • XRF / XRD / kimyasal analiz öncesi numune hazırlamak.

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Elektrik ve topraklama bağlantısı sağlam
  • Öğütme kabı (ring + puck) temiz ve kuru
  • Kapak ve güvenlik kilidi çalışır durumda
  • Kabin içi boş ve temiz
  • Acil stop butonu aktif
  • Kulaklık, gözlük ve maske hazır

3) Numune Hazırlığı

  • Numune ön kırmadan geçmiş olmalıdır.
  • Nemli numune kurutulmadan öğütülmez.
  • Numune miktarı kabın maks. %1/3’ünü geçmemeli.
  • Kapak contası düzgün yerleştirilir.

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1Öğütme kabını yerine yerleştir
  2. 2Numuneyi ekle, kapağı kapat ve kilitle
  3. 3Kabini kapat
  4. 4Öğütme süresini (sn/dk) ayarla
  5. 5START düğmesine bas
  6. 6Öğütme bitince cihaz otomatik durur
  7. 7Tam durmadan kapağı açma

5) Numune Alma ve Temizlik

  • Öğütme kabını iki elle çıkar.
  • Numuneyi uygun kaba aktar.
  • Ring ve puck fırça + uygun çözücü ile temizlenir.
  • Temizlik sırasında cihaz enerjisiz olmalıdır.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Kapak açıkken çalıştırılmaz.
  • Öğütme sırasında kabin açılmaz.
  • Çok sert malzemelerde süreyi kısa tut.
  • Gürültüye karşı kulaklık kullan.
  • Toz oluşumuna karşı maske tak.

7) Yaygın Hatalar

  • Islak numune koymak
  • Aşırı numune yüklemek
  • Uzun süre aralıksız çalıştırmak
  • Temizlik yapmadan numune değiştirmek
  • Kabı tam oturtmadan çalıştırmak

8) Acil Durum

Anormal ses / aşırı titreşimACİL STOP

Kapak kilidi sorunu → Çalıştırma

Elektrik arızası → Gücü kes, sorumluya bildir

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Öğütme kabı ve halkalar aşınmaya bağlı olarak periyodik kontrol edilmelidir.

Hızlı Kullanım Kılavuzu • Tek Sayfa

Demir Cevheri Peletleme Cihazı

Disk / Tambur Peletleyici • Green Pellet Üretimi

Demir cevheri konsantresinin kontrollü dönme, eğim ve nem koşullarında yuvarlanarak yeşil pelet (green pellet) hâline getirilmesi için kullanılır. Elde edilen peletler kurutma–pişirme (indürasyon) öncesi ara üründür.

Çap: ≈8–16 mm
Nem Kontrolü
Disk / Tambur
Demir Cevheri Peletleme Cihazı (Disk/Tambur Peletleyici)
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Konsantreyi kontrollü dönme–eğim–nem koşullarında yuvarlayarak green pellet üretir.
  • Peletler kurutma–pişirme (indürasyon) öncesi ara üründür.

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Elektrik ve topraklama bağlantısı sağlam
  • Disk/tambur yüzeyi temiz ve kuru
  • Dönme mekanizması serbest
  • Eğim ve devir ayarları kilitli
  • Su püskürtme sistemi çalışır
  • Acil stop butonu aktif
  • Maske, gözlük ve eldiven hazır

3) Hammadde Hazırlığı

  • Demir cevheri tane boyutu: <150 µm
  • Bağlayıcı: genelde %0,5–1,0 bentonit
  • Nem oranı (başlangıç): %8–10 (kontrollü artırılır)
  • Karışım homojen olmalıdır

4) Çalıştırma Adımları

  1. 1Disk/tambur açısını ayarla (disk için ≈40–55°)
  2. 2Dönme hızını ayarla (orta devirle başla)
  3. 3Ana güç anahtarını aç
  4. 4Kuru karışımı yavaşça besle
  5. 5Su püskürtmeyi kademeli başlat
  6. 6Pelet büyümesini gözle (çekirdek → büyüme)
  7. 7İstenen çap (≈8–16 mm) oluşunca beslemeyi durdur

5) Pelet Toplama

  • Peletler nazikçe toplanır.
  • Aşırı ıslak veya çatlak peletler ayrılır.
  • Peletler kurutma işlemine gönderilir.
  • Cihaz durdurulduktan sonra temizlik yapılır.

6) Güvenlik Uyarıları

  • Döner disk/tambura el sokmayın.
  • Toz oluşumuna karşı maske kullanın.
  • Su–elektrik temasına dikkat edin.
  • Aşırı su → pelet bozulması ve sıçrama riski.
  • Yetkisiz kişiler çalıştırmaz.

7) Yaygın Hatalar

  • Aşırı su verme (çamurlaşma)
  • Çok yüksek devir (pelet kırılması)
  • Yetersiz bağlayıcı
  • Homojen karışım yapmadan besleme
  • Temizlik yapmadan uzun süreli kullanım

8) Acil Durum

Aşırı titreşim / düzensiz sesACİL STOP

Elektrik sorunu → Gücü kes, sorumluya bildir

Su hattı arızası → Beslemeyi durdur

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Deneysel çalışmalarda pelet çapı, dayanım ve nem düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Hızlı Kullanım Kılavuzu • Tek Sayfa

Flotasyon Cihazı

Mekanik Hücreli • Laboratuvar / Pilot

Öğütülmüş cevherlerin kolektör, köpürtücü ve düzenleyici reaktifler yardımıyla hidrofob/hidrofil farkına göre ayrılmasını sağlar. Amaç: değerli mineralin köpükte toplanması, gangın pulp’ta kalmasıdır.

pH Kontrolü
Hava Debisi
Reaktif Dozajı
Flotasyon Cihazı (Mekanik Hücreli)
Cihaz Görseli

1) Cihazın Amacı

  • Mineralleri hidrofob/hidrofil farkına göre ayırır.
  • Köpük = konsantre, hücrede kalan pulp = artık (tailing).

2) Kullanımdan Önce Kontrol

  • Elektrik ve topraklama bağlantısı sağlam
  • Hücre, impeller ve stator temiz
  • Hava hattı ve debi ayarı çalışır
  • pH ölçer/ayar ekipmanı hazır
  • Acil stop butonu aktif
  • Gözlük, eldiven, maske hazır

3) Numune ve Pulp Hazırlığı

  • Öğütme: genelde −75 µm (örn. %65–80)
  • Katı oranı: %20–35 (ağırlıkça)
  • Hücre, pulp ile işaretli seviyeye kadar doldurulur.
  • Karıştırma düşük devirde başlatılır.

4) Reaktif İlavesi (Tipik Sıra)

  1. 1pH düzenleyici (kireç, NaOH, H₂SO₄ vb.)
  2. 2Kolektör (örn. ksantat)
  3. 3Depresan/aktivator (gerekiyorsa)
  4. 4Köpürtücü (örn. MIBC)
Not: Her ilaveden sonra 1–3 dk koşullandırma yapılır.

5) Çalıştırma Adımları

  1. 1Karıştırıcıyı çalıştır (orta devir)
  2. 2Hava vanasını aç (ince ve kararlı kabarcık)
  3. 3Köpük oluşumunu gözle
  4. 4Köpüğü sıyırıcıyla periyodik olarak topla
  5. 5Süre sonunda havayı kapat, karıştırmayı durdur

6) Konsantre ve Artık

  • Köpük: Konsantre
  • Hücrede kalan pulp: Artık (tailing)
  • Numuneler etiketlenir ve kurutma/analize gönderilir.

7) Güvenlik Uyarıları

  • Reaktiflerle çalışırken KKD kullan.
  • Köpük sıçramasına dikkat.
  • Döner parçalara el sokma.
  • Asit–baz ilavesini yavaş yap.
  • Havalandırma açık olmalı.

8) Yaygın Hatalar

  • Yanlış pH aralığı
  • Aşırı kolektör (selektivite düşer)
  • Yetersiz koşullandırma süresi
  • Çok yüksek hava debisi (kaba köpük)
  • Kirli hücre ile çalışma

9) Acil Durum

Aşırı köpürme / taşma → Havayı kapat

Anormal ses/titreşimACİL STOP

Reaktif dökülmesi → Alanı yıka, sorumluya bildir

Not: Bu cihaz yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır. Deneylerde pH, hava debisi, devir ve reaktif dozları kayıt altına alınmalıdır.